Türkiye denizlerinde görülen pusula denizanasına ilişkin vatandaş bildirimlerinde son dönemde dikkat çekici bir yükseliş kaydedildi. Türk Deniz Araştırmaları Vakfı’nın (TÜDAV) vatandaş katılımıyla yürüttüğü “Ya Yakarsa?” Ulusal Denizanası İzleme Programı verileri, pusula denizanası bildirimlerinin son iki yılda yaklaşık yüzde 70 oranında arttığını ortaya koydu. Vatandaşların karşılaştıkları denizanalarını fotoğraflayarak katkı sağladığı sisteme, son iki yıl içinde en fazla bildirim sırasıyla Çanakkale, İstanbul ve Tekirdağ illerinden ulaştırıldı.
EN FAZLA BİLDİRİM ÇANAKKALE VE İSTANBUL’DAN GELDİ
Sisteme ulaşan doğrulanmış vatandaş bildirimlerinin bölgesel dağılımında Çanakkale yüzde 31 ile ilk sırada yer alırken, bu ili yüzde 24,1 ile İstanbul ve yüzde 17,2 ile Tekirdağ takip etti. Bildirimlerin yüzde 13,8’i Balıkesir’den, yüzde 6,9’u Marmara Denizi genelinden girilirken; Kocaeli ve Muğla’dan yapılan bildirimler ise yüzde 3,4’er eşit oranda gerçekleşti. Veriler, ihbarların yüzde 69’unun kıyı sularından, yüzde 20,7’sinin sahile vurmuş bireylerden, yüzde 6,9’unun açık denizden, yüzde 3,4’ünün ise diğer alanlardan yapıldığını gösterdi.
KUZEY EGE VE MARMARA’DA ETKİSİNİ ARTIRDI
TÜDAV araştırmacısı ve İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü Araştırma Görevlisi Dr. İlayda Destan Öztürk, pusula denizanasının son iki yıldır özellikle Kuzey Ege ve Marmara Denizi’nde daha sık görülmeye başladığını kaydetti. Bu türün Türkiye sularına yeni gelmediğini, uzun yıllardır Akdeniz ve Ege Denizi’nde, 2000’li yıllardan itibaren de Marmara Denizi’nde mevcut olduğunu belirten Öztürk; sıcak geçen kış mevsimleri, deniz suyu sıcaklığındaki yükseliş, besin tuzu zenginleşmesi ve akıntılar gibi çevresel faktörlerin ilkbahar ve yaz aylarındaki bu artışta etkili olabileceğini ifade etti.
TEMAS HALİNDE TATLI SU KULLANILMAMALI
Pusula denizanasının temas durumunda ciltte ağrı, kızarıklık ve yanma hissine yol açtığını belirten Dr. İlayda Destan Öztürk, vatandaşların bu canlılara çıplak elle dokunmaması gerektiğinin altını çizdi. Temas anında yapılması gereken acil müdahaleleri açıklayan Öztürk, bölgenin kesinlikle tatlı suyla değil deniz suyuyla temizlenmesi gerektiğini vurguladı.
Ovalamanın veya çıplak elle müdahale etmenin henüz açılmamış yakıcı kapsülleri aktif hale getirerek acıyı artırabileceğini belirten Öztürk, tentakül kalıntılarının kredi kartı veya bıçak sırtı yardımıyla dikkatlice sıyrılabileceğini, alerjik bünyeye sahip kişilerin ise vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini hatırlattı.
